Joyality — pogodnosti za vašu porodicu
Od prvog izlaska iz porodilišta do polaska u školu, roditelji se suočavaju sa istim pitanjem: koje auto sedište odgovara uzrastu deteta? Da li novorođenče može odmah da se vozi u auto sedištu, kada treba preći na veći model i do kog uzrasta je njegovo korišćenje obavezno?
Odgovor nije isti za svako dete. Iako se auto sedišta često predstavljaju prema uzrastu, za pravilan izbor važniji su visina i težina deteta, kao i ograničenja koja je propisao proizvođač.
U nastavku objašnjavamo kako se izbor sedišta menja tokom odrastanja i šta o prevozu dece propisuju zakoni u Srbiji.
Sa koliko meseci beba sme u auto sedište?
Beba može da se vozi u odgovarajućem auto sedištu od samog rođenja. Nije potrebno čekati da napuni određeni broj meseci ili da počne samostalno da sedi.
Za novorođenčad su namenjena posebna auto sedišta koja se postavljaju suprotno od smera vožnje. Često se nazivaju auto-sedišta jaje, zbog svog oblika i načina na koji obuhvataju telo bebe.
Pri izboru proverite da li je sedište odobreno za visinu i težinu novorođenčeta, da li ima odgovarajući uložak i da li može pravilno da se postavi u vaš automobil.
Sedište mora biti odgovarajuće montirano, a beba pravilno vezana pri svakoj vožnji, uključujući i kratke relacije.
Auto sedišta za bebe do godinu dana
Tokom prve godine dete se najčešće prevozi u sedištu okrenutom suprotno od smera vožnje.
Ovakav položaj pruža bolju zaštitu glave, vrata i kičme malog deteta prilikom frontalnog sudara.
Prema standardu UN R129, dete mlađe od 15 meseci mora se prevoziti u odgovarajućem sedištu okrenutom suprotno od smera kretanja, odnosno u drugoj dozvoljenoj konfiguraciji predviđenoj homologacijom.
Zato prvi rođendan nije razlog da automatski okrenete sedište u smer vožnje. Preporučljivo je da dete ostane okrenuto unazad što duže, u granicama koje dozvoljava konkretan model.
Auto sedišta za decu do 3 godine
Za decu do tri godine postoje sedišta koja se prilagođavaju rastu, sa podesivim naslonom za glavu, sigurnosnim pojasevima i različitim položajima naslona.
Neki modeli mogu se koristiti od rođenja, dok su drugi namenjeni deci koja su već prerasla prvo sedište.
U ovom periodu posebno je važno proveriti:
-
Da li dete i dalje može da se vozi suprotno od smera kretanja.
-
Da li su ramena i glava pravilno pozicionirani u sedištu.
-
Da li pojasevi odgovaraju visini deteta.
-
Da li je sedište pravilno pričvršćeno u automobilu.
Ne treba prelaziti na veće sedište samo zato što je dete napunilo dve ili tri godine. Presudno je da li je preraslo ograničenja postojećeg modela.
Auto sedišta za decu do 4 godine
Roditelji često traže auto sedišta za decu do četiri godine, ali ta oznaka predstavlja samo približan uzrast.
Kod savremenih R129 sedišta često se sreću modeli za visinu od 40 do 105 cm, mada postoje i drugačiji rasponi.
Neka sedišta imaju rotirajući mehanizam koji olakšava smeštanje deteta, dok druga omogućavaju korišćenje u više faza odrastanja.
Pri kupovini obratite pažnju na dozvoljenu visinu i težinu, položaj sedišta i kompatibilnost sa automobilom.
Auto sedišta za decu do 5 i 6 godina
U ovom uzrastu razlike u visini među decom postaju sve izraženije. Zbog toga dvoje dece istog uzrasta ne moraju koristiti isti tip auto sedišta.
Pojedina deca i dalje koriste sedišta sa sopstvenim sigurnosnim pojasevima, dok druga, ako ispunjavaju propisane uslove, prelaze na sedišta u kojima se vezuju sigurnosnim pojasom automobila.
Važno je da pojas pravilno prelazi preko ramena i grudnog koša, a donji deo preko karlice, ne preko stomaka.
Sedišta sa visokim naslonom pružaju i odgovarajuće vođenje pojasa, kao i dodatnu bočnu potporu.
Auto sedišta za decu od 6 do 12 godina
Za stariju decu često se koriste auto sedišta sa visokim naslonom, namenjena visini od 100 do 150 cm, kao i odgovarajući buster modeli.
Njihova osnovna funkcija je da podignu dete u položaj u kojem sigurnosni pojas automobila može pravilno da nalegne.
Za pojedine starije i više mališane dostupni su i buster podmetači bez naslona, ali oni nisu odgovarajući za svako dete.
Ako razmatrate ovu opciju, pogledajte i našu ponudu Buster sedišta za decu, uz obaveznu proveru dozvoljene visine i drugih uslova za konkretan proizvod.
Do kog uzrasta je obavezno auto sedište za decu u Srbiji?
Prema članu 31 Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima, osoba niža od 135 cm mora se prevoziti u odgovarajućem homologovanom bezbednosnom sedištu, uz zakonom predviđene izuzetke.
To znači da obaveza nije određena isključivo godinama. Dete koje ima osam ili deset godina, ali je niže od 135 cm, i dalje mora koristiti odgovarajuće sedište ili drugo zakonom dozvoljeno rešenje.
Zakon takođe propisuje:
-
Dete mlađe od 12 godina po pravilu ne sme da se prevozi na prednjem sedištu.
-
Izuzetno, dete do tri godine može biti na prednjem sedištu u sedištu okrenutom suprotno od smera vožnje, ako vozilo nema prednji vazdušni jastuk ili je on isključen.
-
Za dete starije od četiri godine moguć je homologovani bezbednosni podmetač, ako njegova visina omogućava pravilno vezivanje i ako mesto u automobilu ima naslon za glavu.
I kada dete dostigne zakonski minimum visine, treba proveriti da li mu sigurnosni pojas automobila zaista pravilno odgovara. U suprotnom je bezbednije nastaviti korišćenje odgovarajućeg sedišta.
Da li izabrati ISOFIX ili auto sedište koje se vezuje pojasom?
ISOFIX omogućava povezivanje kompatibilnog sedišta sa odgovarajućim pričvrsnim tačkama u automobilu. Takav sistem može olakšati pravilnu montažu, ali nije jedina bezbedna opcija.
Postoje i homologovana auto sedišta koja se pravilno postavljaju pomoću sigurnosnog pojasa vozila.
Najvažnije je da način montaže odgovara automobilu i uputstvu proizvođača. Ako vozilo nema ISOFIX, to ne znači da ne možete pronaći odgovarajuće auto sedište.
Kako znati da je dete preraslo auto sedište?
Dete je preraslo sedište kada dostigne neko od ograničenja koje je proizvođač propisao za taj model.
To može biti maksimalna visina, maksimalna težina ili drugi jasno navedeni kriterijum, poput položaja glave ili ramena.
Nemojte se oslanjati samo na uzrast naveden u nazivu proizvoda. Proverite oznaku homologacije, deklaraciju i uputstvo.
Gde pronaći odgovarajuće auto sedište za dete?
Prilikom kupovine najpre odredite visinu i težinu deteta, a zatim proverite koji modeli odgovaraju vašem automobilu i potrebama porodice.
U Kiddy JOY ponudi možete pronaći Auto sedišta za decu različitih proizvođača, za novorođenčad, mlađu i stariju decu.
Ako niste sigurni između nekoliko modela, uporedite njihove odobrene raspone visine, način montaže i mogućnosti podešavanja. Tako ćete lakše izabrati sedište koje odgovara trenutnoj fazi razvoja deteta, ali i vašem načinu korišćenja automobila.
